سمینار تخصصی آشنایی با مواد مخدر و روان گردان های جدید سمینار تخصصی آشنایی با مواد مخدر و روان گردان های جدید

به نام خدا

            کارگاه تخصصی شناسایی مواد مخدر و روان گردان های جدید در تاریخ 23/09/94 و در سالن شماره 7 دانشکده علوم زیستی دانشگاه خوارزمی واقع در پردیس کرج با حضور جمع کثیری از اساتید و دانشجویان برگزار شد. در این جلسه که جناب آقای دکتر میرهادی حسینی، معاونت محترم اداری و مالی، جناب آقای دکتر سید حسین سراج زاده، رئیس پیشین انجمن جامعه شناسی ایران و معاونت محترم پژوهش و فناوری دانشگاه، سرکار خانم دکتر عریان؛ رئیس دانشکده علوم زیستی و جناب آقای دکتر محمد کاظم رفوئی رئیس دانشکده شیمی و جمع کثیری از اعضای هیات علمی و دانشجویان دانشکده های علوم زیستی و شیمی حضور داشتند، بعد از تلاوت آیاتی از قرآن کریم، دکتر محمد نبیونی، دانشیار و مسئول بسیج اساتید دانشکده علوم زیستی مقدم مدعوین را گرامی داشت و ضمن تبریک هفته پژوهش و فناوری عنوان کرد این کارگاه تخصصی به مناسبت هفته پژوهش و فناوری و در ادامه سلسله کارگاه های آموزشی بسیج اساتید برگزار می گردد. در ادامه سرکار خانم دکتر عریان از ارائه چندین عنوان طرح در این حوزه خبر دادند و  ابراز امیدواری نمودند که برگزاری چنین کارگاه هایی بتواند انگیزه ای برای طرح های تحقیقاتی بیشتر، اساتید و دانشجویان در این حوزه شود و خواهان حمایت بیشتر ستاد مبارزه با مواد مخدر از طرح ها و پایان نامه هایی در این زمینه شدند. در ادامه سرکار خانم دکتر تهمینه باهری اسلامی؛ رئيس دفتر تحقيقات كاربردي پلیس مبارزه با مواد مخدر ناجا و مدير گروه موادمخدر دانشگاه علوم انتظامي، به ارائه مطالب در مورد مواد مخدر پرداختند. در ابتدا ایشان به بیان مقدمه ای کوتاه در مورد علل گرایش افراد به سمت مصرف مواد مخدر پرداختند و فرمودند علی رغم وجود عوامل زیادی چون فقر، بیکاری و ژنتیک در گرایش افراد به سمت مصرف مواد مخدر، نتایج تحقیقات نشان می دهد مهمترین عامل در گرایش افراد به سمت مواد مخدر، نداشتن روابط عاطفی سالم است. با توجه به اینکه انسان بطور ذاتی تمایل به وابسته شدن دارد و سالم ترین نوع وابستگی درون خانواده و بین افراد یک خانواده دیده می شود، چنانچه در این روابط عاطفی خللی وارد شود می تواند موجب گرایش فرد به مصرف مواد مخدر گردد. هم چنین داشتن روابط عاطفی سالم در گرایش افراد به سمت درمان اعتیاد و ادامه دادن روند درمان،  نقش بسیار اساسی و مهمی را ایفاء می کند. در ادامه ایشان با ذکر این نکته که تقسیم بندی های مختلفی در مورد مواد مخدر وجود دارد، افزودند بر اساس منشاء مواد مخدر به 4 دسته تقسیم بندی می شوند:

  • دسته اول مواد اعتیادی طبیعی هستند که منشاء آن گیاهان است و فرآوری خاصی بر روی این دسته از مواد انجام نمی شود و استفاده آنها مستقیم است. ساده ترین مثال این دسته از مواد، برگ گیاه شاهدانه است.
  • دسته دوم مواد طبیعی که از گیاهان استخراج می شود و خالص سازی و فرآوری بر روی آن انجام می شود مانند تریاک که از خشخاش بدست می آید
  • دسته سوم مواد نیمه صنعتی که منشاء اولیه آن مواد طبیعی است ولی فرآیند های شیمیایی خاصی برروی آنها انجام می شود مانند هروئین.
  • دسته چهارم مواد اعتیادی شیمیایی که بدون منشاء طبیعی درون لابراتورهایی تولید می شوند که مت آمفتامین یا شیشه بارز ترین آنها است.

ایشان در ادامه افزودند بر اساس تائیر فارماکولوژیک که مواد مخدر بر روی بدن می گذارند مواد را می توان به سه دسته تقسیم نمود:

1.مواد مخدر سستی زا: این دسته از مواد سست کننده سیستم عصبی مرکزی هستند مانند هروئین، مورفین، تریاک، انواع داروها.

2.مواد مخدر محرک یا توان افزا که مهمترین مشخصه فرد بعد از مصرف چشم برآمده، قرمز و برافروخته است. آمفتامین ها که مت آمفتامین، شیشه یا کریستال مهمترین آنها است، در این دسته از مواد قرار دارند. هر چند که آمارها حکایت از کاهش مصرف شیشه در چند سال را اخیر دارد ولی متاسفانه مصرف این ماده در کشور هنوز بالا است. ایشان یکی از علل گرایش جوانان مخصوصا خانم ها را به این ماده را تبلیغاتی که در مورد خاصیت لاغری این ماده، فعال کردن حافظه کوتاه مدت بویژه در ایام امتحانات و عدم ایجاد اعتیاد بیان می شود می شود، عنوان کردند.  این مواد در بار اول استفاده حس سرخوشی کاذبی را ایجاد می کنند که فرد برای دسترسی به این سرخوشی اولیه و تجربه مجدد آن مجبور است مدام دوز مصرفی را بالا ببرد تا به آن حس دست یابد و همین خود موجب  وابستگی بیشتر فرد به این ماده می شود.

3.مواد مخدر توهم زا؛ فرد تخیلاتی که می بیند واقعی نیست و قدرت درک مکان و زمان را ندارد. این افراد قدرت تشخیص ارتفاع و فاصله را نیز ندارند.  مانند اکستازی و گل و ال اس دی ال اس دی (LSD) نام ماده مخدری صنعتی و توهم زاست که حدود ۷۴ سال پیش از سوی دکتر آلبرت هوفمان، شیمیدان سوئیسی کشف شد. ال اس دی را به دلیل وجود اسید در ترکیب شیمیایی اش «اسید» و مصرف کنندگانش برای سادگی تلفظ به آن «ال» یا «آ» نیز می گویند.

ایشان همچنین افزودند در مورد تقسیم بندی مواد مخدر نمی توان گفت که مودای که در یک گروه اند فقط دارای یک خاصیت اند بلکه اثرات این مواد حالت هم پوشانی دارد و آنچه که اینجا بیان می شود منظور خاصیت غالب است.

ایشان همچنین خاطر نشان کردند متاسفانه اسامی که بر روی مواد مخدر گذاشته می شود بسیار فریبنده است مانند میستوبیشی، قرص شادی، اکس، گل، خواستار هوشیاری بیشتر افراد به ویژه جوانان در این زمینه شدند. ایشان در ادامه افزودند ناخالصی هایی به مواد مخدر افزوده می شود در دوسته می توان طبقه بندی نمود دسته اول ناخالصی هایی که منظور افزایش وزن اضافه می گردند مانند آرد و خاک، و دسته دوم ناخالصی هایی که به منظور ایجاد تاثیرات جدید به این مواد اضافه می شوند مانند استامینوفن و کدئین و کافئین. بررسی ها در آزمایشگاه های پلیس مبارزه با مواد مخدر نشان می دهد افزدون این ناخالصی ها به مواد مخدر به صورت کاملا هدفدار صورت می گیرد. بطور مثال افزودن کافئین به هروئین موجب کاهش نقطه جوش هروئین و آسان تر شدن طریقه مصرف آن می گردد.  هم چنین افزودن فنوباربیتال به هروئین باعث افزایش سرعت متابولیزه شدن آن در بدن می شود که موجب  مصرف مجدد فرد در فاصله زمانی کوتاهتر می شود، که این خود وابستگی بیشتر و خرید بیشتر مواد را در پی خواهد داشت.

قسمت پایانی کارگاه به بخش پرسش و پاسخ اختصاص یافت و در نتیجه گیری ایشان، اساتید و جامعه دانشگاهی کشور را پشتوانه موفقیت ستاد مبارزه با مواد مخدر دانستند و خواهان همکاری بیشتر در این زمینه شدند.